Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    küçük ayı takım yıldızının en parlak yıldızı olan ve daima kuzey yönünde bulunan yıldız

    1 ziyaretçi

    küçük ayı takım yıldızının en parlak yıldızı olan ve daima kuzey yönünde bulunan yıldız Ne90'dan bulabilirsiniz

    Kutup Yıldızı

    Kutup Yıldızı

    Koordinat: 02s 31d 49,09456sn; +89º 15' 50,7923″

    Kutup Yıldızı ya da bilimsel adıyla Polaris (α UMi / α Ursae Minoris / Alpha Ursae Minoris; Demirkazık, Kutupyıldızı, Şimal Yıldızı ya da Kuzey Yıldızı olarak da bilinir), Küçükayı takımyıldızının en parlak yıldızı.

    Kutup Yıldızı, dünyanın ekseni ile hemen hemen aynı doğrultuda olduğundan, diğer gökcisimlerinin aksine gün boyunca yer değiştirmez ve hep kuzeyi gösterir. Bu özelliği nedeniyle tarih boyunca yön bulma ve seyir amacıyla kullanılmıştır. Aynı nedenle, Demirkazık, Kuzey Yıldızı gibi isimler alır.

    Kutup Yıldızı tam olarak dünyanın ekseni ile aynı doğrultuda olmamakla birlikte, aradaki fark sadece bir derecenin dörtte üçü yani 44 dakika kadardır. Dünyanın ekseni zamanla doğrultu değiştirdiğinden bu fark önümüzdeki iki yüzyıl boyunca daha da azalacak ve 25 dakikaya kadar düşecektir. Daha sonra Kutup Yıldızı dünyanın ekseninden giderek uzaklaşacak ve ancak 25.000 yıl sonra aynı yere dönecektir.

    Kutup Yıldızı, aslında üç yıldızdan oluşan bir sistemdir. Sistemin en parlak yıldızı olan A; büyük sarı, parlaklığı değişken bir sefeit türevidir. Bunun çevresinde dönen ve bir sarı cüce olan B yıldızı, 1780'de William Herschel tarafından keşfedilmiştir. Üçüncü cüce yıldızın varlığı 1929'da saptanmıştır. Güneş'ten yaklaşık 50[13] kere daha büyüktür. Diğer yıldızlara göre rengi Sarıya dönüktür.

    Kutup Yıldızı'nı gökyüzünde bulmak oldukça kolaydır, dâima pusula'nın kuzey ibresi doğrultusunda bulunur. Büyükayı takımyıldızının oluşturduğu "tava"nın gövdesinin sonundaki iki parlak yıldızı (Dabne ve Merak) birleştiren hayalî doğruyu takip ederek, bu iki yıldız arasındaki mesafenin yaklaşık 5 katı kadar ileride Kutup Yıldızı bulunur. Gökyüzünün bu bölgesindeki en parlak yıldız olduğundan, başka bir yıldızla karıştırılma ihtimali düşüktür. Kutup Yıldızı'nın ufuktan yüksekliği, bulunduğunuz enlemi yansıtacaktır. Örneğin, İstanbul'da Kutup Yıldızı ufuktan 41° yükseklikte görünür.

    Kutup Yıldızı sadece kuzey yarıküreden görünür, güney yarıküreden görünmez, güneyi gösteren parlak bir güney Kutup Yıldızı bulunmamaktadır. Ancak Güneyhaçı takımyıldızı, güney yarıkürede bulunanlara kabaca güney yönünü gösterir.

    Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

    Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

    Yazı kaynağı : tr.wikipedia.org

    Kutup Yıldızı (Polaris) Nedir? Kutup Yıldızı Nasıl Bulunur ve Neden Hep Sabittir?

    Kutup Yıldızı (Polaris) Nedir? Kutup Yıldızı Nasıl Bulunur ve Neden Hep Sabittir?

    Polaris yıldızı, kuzey yarımkürenin kutup yıldızıdır. Kutup yıldızı, Polaris'in sadece sıradan bir yıldız olmanın ötesinde, bir "belirteç" olduğunu anlamına gelir: Polaris'in "kutup yıldızı" adını alma sebebi, daima kuzey kutbunun bulunduğu yönü belirtmesidir. Kutup yıldızının sürekli kuzeyi gösterme nedeni, kuzey yarı kürede Dünya'nın dönüş ekseni doğrultusuna çok yakın bir noktada yer almasıdır.

    Elbette, Dünya küresel olduğu için, Polaris sadece kuzey yarımkürenin kutup yıldızıdır. Güney yarımküreden görünen yıldızlar farklıdır ve bu bu bölgede belirgin bir kutup yıldızı yoktur. Bunun yanı sıra, kutup yıldızı, sanılanın aksine gökyüzündeki en parlak yıldız da değildir. Hatta oldukça sönük bir yıldızdır ve ışık kirliliği fazla olan büyük şehirlerde neredeyse görünemez. Sıklıkla; çoban yıldızı olarak adlandırılan, aslında yıldız olmayan, çok parlak görünümlü Venüs ile karıştırılır.

    Kutup Yıldızı Nasıl Bulunur?

    Polaris'i bulmak aslında oldukça kolaydır. Fakat aşırı parlak bir yıldız olmamasından ötürü bazen şehirlerin ışık kirliliği altında onu direkt bulmak zorluk yaratabilir. Bunun için oldukça pratik bir yöntem vardır: Gökyüzüne baktığınızda en kolay tanımlanabilir takımyıldızlardan birisi Büyük Ayı takımyıldızıdır. Eğer bunu bir kepçe olarak görürseniz, kepçenin kısmındaki iki yıldızı belirteç olarak kullanabilirsiniz. Polaris, bu ikilinin yer aldığı doğrultuda, ikilinin arasındaki mesafenin yaklaşık beş kat ilerisinde yer alır.

    Polaris - Kuzey Kutup Yıldızı

    Polaris yıldızı, kuzey yarı kürede yaşayanlar için kutup yıldızıdır. Dünya'nın dönüş ekseni doğrultusuna oldukça yakın bir noktada yer alır. Bu nedenle gece boyunca diğer yıldızlar bu doğrultu etrafında dolanıp daire çizerlerken, Polaris gece boyunca neredeyse sabittir.

    Polaris ya da teknik adıyla α Ursae Minoris (α UMi) bizden 433 ışık yılı (133 parsek) uzaklıkta yer alır. Aslında tek bir yıldız değil, üçlü bir yıldız sistemidir. Bunlardan Polaris Aa (α UMi A) bir sarı süperdev yıldız, küçük eşlikçisi Polaris Ab(α UMi Ab) ile bir yörüngede dolanırken bu çift aynı zamanda Polaris B (α UMi B) ile birlikte bir yörüngede dolanır.

    Bunlardan en büyük kütleli olan α UMi Aa yıldızı 5.4 Güneş kütlesine sahip bir sarı süperdevdir. Diğer iki yıldızdan α UMi Ab ise 1.26 Güneş kütlesine, α UMi B ise 1.39 Güneş kütlesine sahiptir. Üçlü sistemin ana bileşeni olan α UMi Aa, aslında klasik Cepheid sınıfından bir değişen yıldızdır ve parlaklığı zamanla değişir. Görünür parlaklığı 1.86 kadir ile 2.13 kadir arasında gidip gelmektedir. Polaris Ab 9.2 kadir, Polaris B ise 8.7 kadir ile görme sınırlarının dışında kalır. Aslında Polaris Aa bile yaklaşık 2 kadirlik parlaklığıyla çok yüksek ışık kirliliğine sahip metropollerden görülemeyebilir.

    Kutup Yıldızını Diğerlerinden Ayıran Özellik Nedir?

    Kutup yıldızının gece boyunca kuzeyi gösterdiğini bildiğimize göre, demek ki diğerleri gece boyunca sabit değil sonucunu çıkartabiliriz ki bu doğrudur. Gece boyunca yıldızların konumu, tıpkı Güneş'in gündüz boyunca hareketi gibi bir hareket izler. Bu hareket, kesinlikle yıldızların gerçek hareketinden kaynaklanmamaktadır. Yıldızlar uzayda hareket etmektedir evet, fakat o kadar uzaktadırlar ki, en yakınlarının dahi hareketi, bir gün içerisinde belirli bir değişim yaratmaz.

    Gece boyunca yıldızların bu hareketinin sebebi, Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşüdür. Dünya'nın kendi etrafındaki dönüşünü tanımlarken, bir dönüş ekseninden bahsederiz. Dünya, bu eksenin etrafında döner. Eğer bir yıldız, tam bu eksenin baktığı doğrultuda yer alırsa, işte o yıldızın konumu hiç değişmez; şüphesiz ki bu yıldız, bizim kutup yıldızımız olur! Diğer tüm yıldızlar ise, kutup yıldızının etrafında bir çember çizerek gece boyunca hareket ederler. Herhangi bir yıldız, kutup yıldızına ne kadar uzaksa, bu çember de o kadar büyür. Ardından diğer kutup yönünde küçülmeye başlar.

    Kuzeyde Farklı, Güneyde Farklı!

    Kuzeyde kutup yıldızı olarak adlandırdığımız özel bir yıldız var. Şans eseri, çıplak gözle de görülebilen bu yıldız, neredeyse Dünya'nın dönüş ekseni ile aynı doğrultuda bulunuyor. Az önce de bahsettiğimiz gibi, bu yıldızın adı Polaris'tir. Ne yazık ki, güney yarımküre bu kadar şanslı değil: Onlarda dönüş eksenine denk gelen yeterince parlak bir yıldız bulunmuyor. Bu durum, en çok astrofotoğrafçılık yapanların başına beladır. Çünkü, takip sistemleri Dünya'nın dönüş hareketini taklit ettiğinden dolayı, dönüş eksenini hedef almak zorundadır. Eğer parlak bir yıldız bu noktaya denk gelirse, o ekseni bulmak kolaydır; yoksa işler zorlaşıyor.

    Kutup Yıldızı Sürekli Sabit Midir?

    Kutup yıldızı aslında tam olarak sabit değildir. Dünya'nın dönemsel olarak sahip olduğu bir presesyon (yalpalama) hareketi bulunur. Bu sebeple Dünya'nın dönüş ekseninin gökyüzünde baktığı nokta sürekli olarak değişir. Bu da kutup yıldızının zamanla değişmesi demektir. Fakat bu süre o kadar da kısa değildir ve on bin yıllar mertebesinde sürer. Dünya, bu yalpalama hareketinin bir turunu 25.800 yılda tamamlar.

    Günümüzden 13,000 yıl kadar sonra, kuzey yarı kürenin kutup yıldızı, bugünlerde yaz aylarının parlak yıldızlarından olan Vega olacaktır.

    Yıldız İzi Fotoğrafları: Fotoğraflarda Yıldızlar Neden Daire Şeklinde İzler Bırakıyor?

    Bazen astrofotoğraflarda, aşağıdaki gibi, fotoğrafta izler oluşturan yıldızlar görürsünüz. Bunlar, uzun pozlamalar sonucu elde edilen karelerdir. Dakikalardan, saatlere kadar uzanabilir. Yeri gelmişken, size bunlarla ilgili havalı bir bilgi verelim. Diğer yıldızlar, Dünya'nın dönüş hareketinden dolayı kutup yıldızının etrafında dolanıyor gibi görünürler dedik. Dünya bir gün içerisinde 24 saate sahiptir. Eğer 360 dereceyi, yani tam bir tur çemberi, 24 saatlik dilimlere bölerseniz, saat başına 15 derece elde edersiniz. Bu fotoğraflarda yıldızların yaptığı açıyı ölçerek, kaç saatlik bir pozlamayla elde edildiklerini bulabilirsiniz!

    Kutup Yıldızıyla Konum Nasıl Belirlenir?

    Kuzey kutup yıldızı Polaris'in Dünya'nın dönüş eksenine denk geldiğini biliyoruz. Peki böyle bir durumda tam olarak kuzey kutup dairesine ya da ekvatora gidersek ne olur?

    Kuzey kutup dairesinde Dünya'nın dönüş ekseni içimizden geçerek, tam başımızdan yukarıyı hedef alır! Bu durumda kutup yıldızı tam başucu (tepe) noktasında olmalıdır. Ekvatora giderseniz ise tam ufuk çizgisinde yer alacaktır. Yani aslında kutup yıldızının yerden olan açısal yüksekliği, bize bulunduğumuz enlem hakkında doğrudan bilgi verir.

    Buradan da neden güney yarı kürede farklı bir yıldız olması gerektiğini anlayabilirsiniz. Çünkü orada artık Polaris, yerin altında kalmaktadır. Yılın hangi döneminde hangi saatinde olursanız olun, güney yarı küreden onu görmek mümkün değildir. Buradan da şunu anlayabiliyoruz: Bazı yıldızlar gece boyunca görünür, bazıları dönemsel görünür, bazıları gece doğabilir ya da batabilir, bazıları ise asla görünmez.

    Ama eğer Polaris'i görebiliyorsanız, pusulanızın 0° kenarını ufka tutun. 0° kenarını ufuğa hizalı tutarken, pusulanızın bir kolunu Polaris'e bakacak şekilde döndürün. Açıyı okuyun. Bu açı, Polaris'in ufuktan olan yüksekliğini gösterecektir ve bu sayı, aynı zamanda enleminize eşittir.

    Yazı kaynağı : evrimagaci.org

    Kutup Yıldızı’nın diğer adı nedir?

    Küçük Ayı ve Kutup Yıldızı (Polaris / Demir Kazık / Kuzey Yıldızı)

    Küçük Ayı ve Kutup Yıldızı (Polaris / Demir Kazık / Kuzey Yıldızı)

    Kutup yıldızı Dünya’nın dönüş ekseni üzerinde yer alıyor. (1) Bu yüzden, dünya dönse de tam dönüş ekseni doğrultusunda olduğu için hep aynı yerdeymiş gibi görünüyor. Gezegenimizin her 25.000 yılda bir yaptığı yalpa döngüsünü hatırlatırsak, Kutup Yıldızı’nın yavaşca yerinden kaydığını ve bir süre sonra kuzeyi göstermez hale geleceğini görebiliriz. Neyse ki, bunu ne ben, ne de torunlarımın torunlarının torunları (hatta onların da torunlarının torunları) göremeyecek.

    Sadede gelelim; Kutup Yıldızı öyle parlak bir yıldız değil. Yanlış bir şekilde maalesef gökyüzünün en parlak yıldızı olarak anlatılıyor Kutup Yıldızı. Ancak, gökyüzündeki gözle görülen yıldızların parlaklık sıralamasında ilk 20 yıldız arasında bile değildir. Diğer yıldızların parlaklıkları arasında kolayca gözden kaçırılabilecek kadar soluk görünür.

    Tabii, Kutup Yıldızı gerçekte çok parlak aslında ama, bize o kadar uzak ki, Dünya’dan öyle ışıltılı görünemiyor malesef. Gökyüzünde bulmak zordur, çünkü yaklaşık 1.9 kadir (2) parlaklığı ile sehir ışıkları arasında kolayca kaybolabilir.

    O nedenle, Kutup Yıldızı’nı bulmak icin Büyük Ayı takımyıldızını oluşturan “kepçe”nin kenar kısmındaki iki yıldızı kullanırız. (hani ilkokulda “büyük kepçe” ve “küçük kepçe” olarak öğrettiler ya, işte büyük kepçeden söz ediyoruz) Kepçenin kenarını oluşturan yıldızlar arasına bir çizgi çekerek, çizgiyi bu iki yıldız arasındaki mesafenin 5 katı kadar (küçük kepçenin sapına doğru) uzattığımızda, Küçük Ayı takım yıldızının “sapında” onu görebiliriz. Zaten ışık kirliliği olan bir şehirde isek, göreceğimiz tek yıldız da o olur…

    Son olarak, haritalarda bugün kuzey yarımküre üstte çiziliyorsa, sebebi işte bu yıldızdır. Hepimiz biliyoruz ki, Dünya’nın “üst”ü veya “alt”ı yoktur. Kuzey yarımküredeki denizciler, yön bulmak için Kutup Yıldızı’nı kullandıklarından, çizdikleri haritalarda kuzeyi hep üstte göstermişlerdir…

    ____________
    (1) Aslında tam olarak dönüş eksenimizde yer almıyor. Eksen doğrultusunda ölçüm yaparsak, 44 dakika yani bir derecenin 3/4′ü kadar sapmıs durumda.
    (2) Kadir, yıldızların parlaklıklarını ölçmeye yarayan birimdir. Rakam ne kadar büyük ise, yıldız o kadar sönük görünür. Örneğin Ay -12, Venüs -4 kadire ulaşabilen parlaklıklarıyla gece gökyüzünün en parlak cisimleridir. İnsan gözü +5.5 kadirden daha sönük yıldızları ise göremez.

    Zafer Emecan

    Amacınıza en uygun ve en kaliteli teleskop ya da dürbünü, en uygun fiyata sadece Gökbilim Dükkanı‘nda bulabilir, satın alma ve kullanım sürecinde her zaman bize danışabilirsiniz
    GÖKBİLİM DÜKKANI’NA GİT

    Yazı kaynağı : www.kozmikanafor.com

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap